“Diyetisyenlik Meslek Kanunu Kanun Teklifi” ve “Türk Diyetisyenler Birliği Kanunu Kanun Teklifi”
İlgi: —
Türkiye’de diyetisyenlik mesleğinin görev, yetki ve sorumluluk sınırlarının kanun düzeyinde açık ve yeknesak biçimde belirlenmesi; meslek icrasında kayıtlılık, unvanın korunması, çalışma yetkilendirmesi, serbest meslek icrası, uzaktan/dijital hizmet ilkeleri, kayıt–saklama ve veri güvenliği yükümlülükleri ile denetim ve yaptırım mekanizmalarının kamu yararı doğrultusunda düzenlenmesi amacıyla hazırlanan “Diyetisyenlik Meslek Kanunu Kanun Teklifi” ekte sunulmuştur.
Ayrıca; Anayasanın 135 inci maddesi kapsamında kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olarak Türk Diyetisyenler Birliği ve Diyetisyen Odalarının kuruluşu, görev ve yetkileri, meslek sicilinin ülke genelinde bütünlüğünün sağlanması, meslekî standart–etik–disiplin çerçevesinin tesis edilmesi, gelir–bütçe–denetim hükümleri ile seçim ve geçiş sürecinin düzenlenmesi amacıyla hazırlanan “Türk Diyetisyenler Birliği Kanunu Kanun Teklifi” de ekte arz edilmektedir.
Gereğini saygılarımla arz ederim.
… / … / 2025
Teklif Eden Milletvekilleri:
……………………………………… (İli) — İmza
……………………………………… (İli) — İmza
……………………………………… (İli) — İmza
(… devamı)
Kanun Numarası: …………
Kabul Tarihi: … / … / ……
Yayımlandığı Resmî Gazete: … / … / ……
Sayı: ……
Diyetisyenlik; beslenme ve diyetetik biliminin ilke ve yöntemlerine dayanarak bireyin ve toplumun sağlığını korumaya ve geliştirmeye, hastalık hâllerinde hekim tarafından konulan tanı ve tedavi planı doğrultusunda tıbbi beslenme tedavisini planlamaya, uygulamaya ve izlemeye yönelik, eğitimle kazanılan bir sağlık mesleğidir.
Mevcut düzenlemelerde mesleğe ilişkin bazı hükümler yer almakla birlikte; mesleğin icrası, unvanın korunması, kayıtlılık, çalışma yetkilendirmesi, kayıt ve veri güvenliği, uzaktan/dijital hizmet ilkeleri, meslekî standartlar ile sürekli meslekî gelişim ve serbest meslek icrası bakımından kanun düzeyinde yeknesak bir çerçeveye ihtiyaç bulunmaktadır.
Bu Kanun ile; diyetisyenlik mesleğinin tanımı ve kapsamı, mesleğe kabul ve fiilî icra şartları, görev–yetki–sorumluluk sınırları, meslek sicili ve çalışma yetki belgesi, unvanların korunması, serbest meslek icrası ve birim izinleri, kayıt–saklama ve veri güvenliği yükümlülükleri, uzaktan/dijital hizmete ilişkin asgarî ilkeler, denetim usulleri ile idari tedbir ve yaptırımlar düzenlenmektedir. Ayrıca, Türk Diyetisyenler Birliği ve odaların teşekkül sürecine uyum sağlayacak geçiş hükümleri öngörülmüştür.
MADDE 1 Gerekçesi: Kanunun amacı bütüncül biçimde düzenlenmiştir.
MADDE 2 Gerekçesi: Kapsam; meslek mensupları ile istihdam eden/serbest icra birimleri dâhil tüm faaliyet alanlarını kapsayacak şekilde belirlenmiştir.
MADDE 3 Gerekçesi: Uygulamada tereddütleri önlemek üzere tanımlar yapılmıştır.
MADDE 4 Gerekçesi: Meslek icrasında temel ilkeler ve tıbbi sınırlar açıklığa kavuşturulmuştur.
MADDE 5 Gerekçesi: Mesleğe kabul, diploma/denklik ve fiilî icra için sicil–yetki belgesi şartı düzenlenmiştir.
MADDE 6 Gerekçesi: Unvanın korunması ve yetkisiz izlenim oluşturma yasağı ile danışan/hasta güvenliği güçlendirilmiştir.
MADDE 7 Gerekçesi: Meslek sicili, oda kaydı ve çalışma yetki belgesine ilişkin usul güvenceleri belirlenmiştir.
MADDE 8 Gerekçesi: Çalışma alanları sayılmış; kayıtlılık, mahremiyet ve kalite ilkeleri vurgulanmıştır.
MADDE 9 Gerekçesi: Klinik alanlarda ileri yetkinlik eğitimlerinin çerçevesi belirlenmiş; belgenin yeni unvan/yetki doğurmayacağı hükme bağlanmıştır.
MADDE 10 Gerekçesi: Serbest meslek icrası ve birim izni; standartlar ve askı/iptal hâlleriyle düzenlenmiştir.
MADDE 11 Gerekçesi: Birimde yetkisiz kullanım ve izin kapsamı dışına çıkma yasağı düzenlenmiştir.
MADDE 12 Gerekçesi: Uzaktan/dijital hizmette kimlik doğrulama, onam, kayıt ve veri güvenliği şartları belirlenmiştir.
MADDE 13 Gerekçesi: Kayıt tutma–saklama, ibraz ve asgarî kayıt içeriği düzenlenmiştir.
MADDE 14 Gerekçesi: Meslekî standart ve kılavuzların hazırlanması–güncellenmesi usulü düzenlenmiştir.
MADDE 15 Gerekçesi: Sürekli meslekî gelişim yükümlülüğünün çerçevesi belirlenmiştir.
MADDE 16 Gerekçesi: Etik, çıkar çatışması ve aracılık yasağı ile kamu yararı korunmuştur.
MADDE 17 Gerekçesi: Meslekî sorumluluk ve sigortaya ilişkin çerçeve hüküm öngörülmüştür.
MADDE 18 Gerekçesi: Denetim ve meslek örgütü disiplin süreçleri arasındaki koordinasyon ve bağımsızlık ilkeleri düzenlenmiştir.
MADDE 19 Gerekçesi: Şikâyet–başvuru usulleri ve savunma hakkı güvence altına alınmıştır.
MADDE 20 Gerekçesi: Kurumların istihdam hareketlerine ilişkin bildirim yükümlülüğü düzenlenmiştir.
MADDE 21-27 Gerekçeleri: Yetkisiz meslek icrası, yanıltıcı tanıtım, kayıt/veri ihlalleri, sahte belge ve idari para cezaları ile tebliğ–tahsil hükümleri düzenlenerek caydırıcılık sağlanmıştır.
GEÇİCİ MADDELER Gerekçesi: Birlik ve odalar teşekkül edinceye kadar sicil — yetkilendirme, uyum, ikincil düzenlemeler ve geçiş denetimi mekanizmaları kurulmuştur.
MADDE 28-29 Gerekçeleri: Yürürlük ve yürütme hükümleri düzenlenmiştir.
Amaç, Kapsam, Tanımlar ve Temel İlkeler
Bu Kanunun amacı; diyetisyenlik mesleğinin tanımını ve kapsamını, mesleğe kabul şartlarını, görev, yetki ve sorumluluklarını, çalışma usul ve esaslarını, meslek sicili ve çalışma yetkilendirmesini, unvanların korunmasını, kayıt ve bildirim yükümlülüklerini, meslekî standartlar ile sürekli meslekî gelişim çerçevesini, serbest meslek icrası ve uzaktan/dijital hizmet ilkelerini, denetim ile idari tedbir ve yaptırımları belirlemektir.
Bu Kanun; Türkiye’de diyetisyenlik mesleğini icra eden gerçek kişileri, diyetisyen istihdam eden kamu ve özel kurum ve kuruluşları, serbest meslek icrası kapsamında açılan sağlık meslek hizmet birimlerini ve diyetisyenlik mesleğine ilişkin faaliyetleri kapsar.
Bu Kanunda geçen;
a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
b) Birim: Diyetisyenlik hizmetinin serbest meslek icrası kapsamında sunulduğu, Bakanlıkça izin verilen sağlık meslek hizmet birimini,
c) Birlik: Türk Diyetisyenler Birliğini,
ç) Oda: Diyetisyen odasını,
d) Diyetisyen: Beslenme ve Diyetetik lisans programından mezun olup diyetisyen unvanını haiz kişiyi,
e) Diyetisyenlik mesleği: Bireyin ve toplumun beslenme durumunun değerlendirilmesi, beslenme planlaması, izlem ve danışmanlık süreçleri ile hastalık hâllerinde tıbbi beslenme tedavisinin planlanması, uygulanması ve izlenmesini; ayrıca toplu beslenme sistemlerinin yönetimi ve denetimini kapsayan sağlık mesleğini,
f) Tıbbi beslenme tedavisi: Hekim tarafından konulan tanı ve tedavi planına uygun şekilde, diyetisyen tarafından yapılan beslenme müdahalesinin planlanması, uygulanması ve izlenmesini,
g) Sürekli meslekî gelişim (SMG): Meslek mensubunun bilgi ve becerisini güncel tutmaya yönelik belgelendirilebilir eğitim ve meslekî gelişim süreçlerini,
ğ) Meslek sicili: Diyetisyenlerin oda kaydı, çalışma statüsü, çalışma yetki belgesi durumu, disiplin/men ile bu Kanun kapsamındaki idari tedbir ve yaptırımlara ilişkin resmî kayıt sistemini,
h) Çalışma yetki belgesi: Mesleği fiilen icra edecek diyetisyenin meslek sicili şartlarını sağladığını gösteren ve doğrulanabilir kayıt sistemine bağlı belgeyi,
ı) Serbest meslek icrası: Diyetisyenin, Bakanlıkça verilen birim izni ve standartlar dâhilinde mesleğini serbest olarak icra etmesini,
i) Uzaktan/dijital beslenme hizmeti: Bilgi ve iletişim teknolojileri aracılığıyla yürütülen; kimlik doğrulama, bilgilendirilmiş onam, kayıt, mahremiyet ve veri güvenliği şartlarını sağlayan beslenme hizmetini,
j) Uzman diyetisyen: Tezli yüksek lisans derecesine sahip diyetisyeni,
k) Doktora dereceli diyetisyen: Beslenme ve Diyetetik veya ilgili alanda doktora derecesine sahip diyetisyeni,
l) Görev temelli unvan: Klinik, toplum sağlığı, yönetici, danışman, eğitici, araştırmacı diyetisyen ve benzeri görev tanımlı unvanları, ifade eder.
(1) Diyetisyenlik mesleği; kanıta dayalı yaklaşım, etik ilke, danışan/hasta güvenliği, mahremiyet, kayıtlılık, izlenebilirlik, hesap verebilirlik, ayrımcılık yasağı ve kamu yararı esaslarına göre icra edilir.
(2) Diyetisyen; tıbbi teşhis koyamaz, ilaç tedavisi düzenleyemez. Hekim tarafından konulan tanı ve tedavi planı çerçevesinde tıbbi beslenme tedavisini planlar, uygular ve izler.
(3) Diyetisyen, acil tıbbi değerlendirme gerektiren bulgu ve risk hâllerinde danışanı/hastayı ilgili sağlık kuruluşuna yönlendirir ve yönlendirmeyi kayda alır.
(4) Meslek icrasında kişisel verilerin korunması ve kişisel sağlık verilerinin güvenliği esastır.
(5) Akademik derece veya görev temelli unvanlar, ayrı bir meslek yetkisi doğurmaz; yanıltıcı biçimde meslekî yetki genişlemesi izlenimi oluşturacak şekilde kullanılamaz.
Mesleğe Kabul, Unvanların Korunması, Sicil ve Çalışma Usulleri
(1) Diyetisyenlik mesleği, Beslenme ve Diyetetik lisans diplomasına sahip olanlar tarafından icra edilir.
(2) Yurt dışında alınan diplomalar bakımından denklik şartları, ilgili mevzuat çerçevesinde aranır.
(3) Mesleğin fiilen icrası için meslek siciline kayıt ve çalışma yetki belgesi şarttır.
(1) “Diyetisyen” unvanı yalnızca bu Kanunda tanımlanan nitelikleri taşıyan kişilerce kullanılabilir.
(2) “Beslenme uzmanı”, “diyet koçu” veya benzeri ibarelerle, diyetisyenlik mesleğinin icrası izlenimi oluşturacak şekilde sağlık hizmeti sunulamaz; tanıtım yapılamaz.
(3) Dijital mecralar dâhil olmak üzere, yetkisiz kişi veya işletmeler tarafından diyetisyenlik hizmeti izlenimi doğuracak her türlü ifade, görsel, ilan, yönlendirme ve arayüz tasarımı kullanılamaz.
(1) Diyetisyenlik mesleğini fiilen icra edenler, ilgili odaya kayıt olmak ve meslek siciline işlenmekle yükümlüdür.
(2) Odaya kayıt ile eş zamanlı olarak çalışma yetki belgesi düzenlenir.
(3) Oda kaydı ve çalışma yetki belgesi bulunmayanlar mesleği fiilen icra edemez.
(4) Çalışma yetki belgesinin askıya alınması veya iptali işlemlerinde; isnadın yazılı bildirilmesi, savunma için en az yedi gün süre verilmesi ve kararın gerekçeli tesis edilmesi zorunludur.
(5) Askıya alma süresi, fiilin niteliğine göre on beş günden altı aya kadar uygulanabilir; tekerrür hâlinde bir yıla kadar uzatılabilir.
(6) Çalışma yetki belgesinin askıya alınması veya iptaline ilişkin işlemlere karşı tebliğden itibaren on beş gün içinde başvuru yolları genel hükümlere tabidir; yargı yolu açıktır.
(7) Çalışma yetki belgesinin biçimi, doğrulama yöntemi ve ulusal teyit sistemi; Birlik koordinasyonunda belirlenir, usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
(1) Diyetisyenler;
a) Ayaktan veya yatarak tedavi kurumlarında tıbbi beslenme tedavisi,
b) Birinci basamak ve toplum sağlığı hizmetlerinde beslenme programları ve eğitim,
c) Toplu beslenme sistemlerinde menü planlama, gıda güvenliği, maliyet ve kalite süreçleri,
ç) Kurumsal beslenme politikaları, program geliştirme ve izlem,
d) Eğitim, araştırma ve danışmanlık faaliyetleri, alanlarında görev alır.
(2) Kamu ve özel kurumlarda görev yapan diyetisyenlerin hizmet süreçlerinde kayıtlılık, mahremiyet, veri güvenliği ve kalite ilkeleri uygulanır.
(1) Klinik diyetisyenlik kapsamında; onkoloji, nefroloji, endokrinoloji ve diyabet, kardiyoloji, gastroenteroloji, pediatri, geriatri, yoğun bakım–malnütrisyon, enteral–parenteral beslenme, sporcu beslenmesi, disfaji beslenmesi ve benzeri alanlar tanımlanır.
(2) Bu alanlarda ileri yetkinlik eğitimleri; asgarî müfredat, süpervizyon, ölçme–değerlendirme, belgelendirme, yenileme ve yetkilendirme esasları bakımından Birlik görüşü alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
(3) İleri yetkinlik belgesi, akademik derece veya yeni bir meslek unvanı hakkı doğurmaz; yalnızca belirli uygulama alanlarında kanıtlanmış yetkinliği gösterir.
Serbest Meslek İcrası, Birim İzni ve Uzaktan/Dijital Hizmet
(1) Diyetisyenler, serbest meslek icrasını Bakanlıkça verilecek birim izni ve ilgili standartlar çerçevesinde yürütür.
(2) Birim izni başvurusu; çalışma yetki belgesi, mekân ve donanım uygunluğu, süreç güvenliği, kayıt, mahremiyet ve veri güvenliği şartlarının sağlandığının belgelenmesiyle yapılır.
(3) Birim izni; mevzuata aykırılıkların giderilmemesi, yetkisiz kişi çalıştırılması, ağır veya tekrarlı mahremiyet/veri güvenliği ihlali hâllerinde askıya alınabilir veya iptal edilebilir.
(4) Birimlerin asgarî fiziki şartları, personel düzeni, hizmet kapsamı, tabelalandırma, uzaktan/dijital hizmet sunumu, izin yenileme ve denetim usulleri yönetmelikle düzenlenir.
(1) Birimde diyetisyenlik hizmeti, yalnızca çalışma yetki belgesi bulunan diyetisyen tarafından yürütülür.
(2) Birim adresi, tabelası veya dijital kanalları üzerinden yetkisiz kişilerin diyetisyenlik hizmeti sunmasına veya bu izlenimi oluşturmasına izin verilemez.
(3) Birimde yürütülen faaliyetler, izin kapsamı dışında sağlık hizmeti sunacak şekilde genişletilemez.
(1) Uzaktan/dijital beslenme hizmeti; kimlik doğrulama, bilgilendirilmiş onamın alınması ve ispatlanabilir şekilde kayıt altına alınması, hizmet kayıtlarının tutulması, mahremiyet ve veri güvenliği şartları sağlanarak yürütülür.
(2) Uzaktan/dijital hizmette danışan/hasta güvenliği açısından yüz yüze değerlendirme veya sağlık kuruluşuna yönlendirme gerektiren hâller yönetmelikle belirlenir.
(3) Uzaktan/dijital hizmet sunumu, yetkisiz uygulamayı veya yanıltıcı tanıtımı meşrulaştıracak şekilde kullanılamaz.
(4) Uzaktan/dijital hizmette kullanılan yazılım, platform ve üçüncü taraf hizmet sağlayıcıları ile veri işleme ilişkileri, kişisel veri mevzuatına uygun olarak yürütülür.
(5) Reşit olmayanlara uzaktan/dijital beslenme hizmeti sunulmasında bilgilendirilmiş onam, ilgili mevzuata uygun şekilde veli veya vasiden alınır ve kayıt altına alınır.
(6) Türkiye’de meslek icrasına yetkili olmayan kişiler tarafından Türkiye’de yerleşik kişilere uzaktan/dijital beslenme hizmeti sunulamaz; bu fiiller hakkında bu Kanunun yaptırım hükümleri uygulanır.
(7) Uzaktan/dijital hizmette kullanılan yazılım ve platformlar; kimlik doğrulama kaydı, onam kaydı, görüşme/takip zaman damgası ve erişim kayıtlarını tutmak ve denetimde ibraz etmekle yükümlüdür.
Kayıt, Veri Güvenliği, Standartlar ve Sürekli Meslekî Gelişim
(1) Diyetisyen, hizmet sürecine ilişkin kayıtları asgarî içerikte, doğru ve güvenli biçimde tutar.
(2) Kayıtlar, hizmetin sona ermesinden itibaren en az on yıl süreyle saklanır.
(3) Denetimlerde kayıtların ibrazı zorunludur.
(4) Kişisel sağlık verilerinin işlenmesi, saklanması, aktarılması ve paylaşımına ilişkin teknik ve idari tedbirler ilgili mevzuata uygun olarak alınır; bu kapsamda 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ile kişisel sağlık verilerine ilişkin özel düzenlemelere uyulur.
(5) Kayıtların asgarî içeriği; kimlik doğrulama, bilgilendirilmiş onam, beslenme değerlendirmesi, hedef ve plan, izlem notları, yönlendirme/uyarı kayıtları, varsa uzaktan hizmet kayıtları ile veri erişim ve değişiklik kayıtlarını kapsar. Usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
(1) Diyetisyenlik uygulamalarına ilişkin meslekî standart ve kılavuzların hazırlanması, güncellenmesi ve yaygınlaştırılması Birlik koordinasyonunda yürütülür; Bakanlık görüşü alınır.
(2) Standart ve kılavuzlar; kanıta dayalı yaklaşım, danışan/hasta güvenliği, kalite göstergeleri ve izlenebilir kayıt ilkelerine uygun hazırlanır.
(3) Usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
(1) Diyetisyenler, SMG faaliyetlerine katılmakla yükümlüdür.
(2) Asgarî SMG puanı, dönem, belgelendirme, denetim ve yaptırımlar; Birlik görüşü alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
(1) Diyetisyen; bilimsel temeli olmayan, gerçek dışı vaat içeren, danışan/hasta güvenliğini zedeleyen uygulamalarda bulunamaz.
(2) Çıkar çatışması doğuracak şekilde danışan/hastayı belirli ürün, kişi veya kuruluşlara yönlendirme karşılığında menfaat temin edilemez; aracılık faaliyeti yapılamaz.
(3) Sağlık hizmetlerinde tanıtım ve bilgilendirme faaliyetleri ilgili mevzuata tabidir.
(1) Diyetisyen, meslek icrasında özen yükümlülüğüne uygun davranmakla yükümlüdür.
(2) Meslekî sorumluluk sigortasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
Denetim, Şikâyet-İtiraz ve Bildirim
(1) Diyetisyenlik mesleğinin icrası ve birimler Bakanlık tarafından denetlenir.
(2) Birlik ve odalar; meslekî standart ve etik yönünden inceleme ve disiplin süreçlerini kendi kanunları çerçevesinde yürütür.
(3) Denetimlerde tespit edilen aykırılıklara ilişkin bildirim, raporlama, düzeltici süre verilmesi ve iş birliği usulleri yönetmelikle düzenlenir.
(4) Aynı fiil nedeniyle idari denetim/tedbir–yaptırım süreçleri ile Birlik/oda disiplin süreçleri birbirinden bağımsız olarak yürütülebilir; bilgi ve belge paylaşımı ilgili mevzuat çerçevesinde yapılır.
(1) Diyetisyenlik hizmeti kapsamında başvurular; ilgili birime, İl Sağlık Müdürlüğüne ve/veya ilgili odaya yapılabilir.
(2) Başvuruların alınması, değerlendirilmesi, bilgi–belge istemi, yerinde inceleme, savunma alınması ve sonuçlandırma usulleri yönetmelikle düzenlenir.
(3) İnceleme süreçlerinde savunma hakkı esastır; kararlar gerekçeli olarak tesis edilir.
Diyetisyen istihdam eden kamu ve özel kurum ve kuruluşlar; diyetisyenlerin işe başlama, görev değişikliği ve işten ayrılma gibi durumlarını en geç on beş gün içinde ilgili odaya; oda bulunmayan veya geçiş dönemi uygulamalarında Bakanlıkça belirlenen birime bildirir.
İdari Tedbirler ve Yaptırımlar
(1) Diyetisyen unvanı olmaksızın, meslek siciline kayıtlı olmaksızın veya çalışma yetki belgesi bulunmaksızın diyetisyenlik faaliyeti yürüttüğü tespit edilenler hakkında; faaliyetin durdurulması, işyerinin mühürlenmesi ve dijital içeriklerin kaldırılması dâhil idari tedbirler uygulanır.
(2) Ayrıca idari para cezası uygulanır.
(3) Fiilin suç oluşturması hâlinde Cumhuriyet başsavcılığına bildirim yapılır.
(1) Diyetisyenlik hizmeti izlenimi oluşturacak şekilde yanıltıcı tanıtım yapanlar ile yetkisiz kişi/işletmeler hakkında idari tedbir uygulanır ve idari para cezası verilir.
(2) Tekerrür hâlinde; faaliyetin durdurulması yanında, dijital mecralarda yer alan içeriklerin çıkarılması için ilgili içerik ve/veya yer sağlayıcıya bildirim yapılır. İçeriğin çıkarılmaması veya ihlalin devam etmesi hâlinde, içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi tedbirlerine ilişkin işlemler 5651 sayılı Kanun hükümlerine göre yürütülür.
(1) Kayıt tutmama, gerçeğe aykırı kayıt düzenleme veya denetimde ibraz etmeme hâllerinde idari para cezası uygulanır; ihlalin niteliğine göre çalışma yetki belgesi geçici süreyle askıya alınabilir.
(2) Kişisel sağlık verilerinin hukuka aykırı işlenmesi veya ifşası hâlinde ilgili mevzuat hükümleri ayrıca saklıdır.
Sahte diploma, sahte yetki belgesi veya yanıltıcı belge kullananlar hakkında ilgili ceza mevzuatı hükümlerinin uygulanması için işlem tesis edilir; ayrıca birim izni varsa derhâl askıya alınır ve iptal işlemleri yürütülür.
(1) Bu Kanunda öngörülen idari para cezaları aşağıdaki aralıklarda uygulanır:
a) MADDE 21 kapsamındaki fiiller için 50.000 TL’den 500.000 TL’ye kadar,
b) MADDE 22 kapsamındaki fiiller için 25.000 TL’den 250.000 TL’ye kadar,
c) MADDE 23 kapsamındaki fiiller için 10.000 TL’den 150.000 TL’ye kadar.
(2) İdari para cezası belirlenirken; ihlalin ağırlığı, kusur, tehlike ve zarar riski, tekerrür, ihlalin süresi ve giderim davranışı dikkate alınır.
(3) Bu maddede yer alan tutarlar, her takvim yılı başından itibaren 213 sayılı Vergi Usul Kanunu uyarınca ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılır.
(1) Bu Bölüm kapsamındaki idari tedbirler ve idari para cezaları, Bakanlık taşra teşkilatı tarafından uygulanır.
(2) Acil ve açık tehlike hâlinde faaliyetin durdurulmasına ilişkin tedbirler derhâl uygulanır; başvuru, tedbirin icrasını durdurmaz.
(3) Bu Kanun uyarınca verilen idari para cezalarına karşı başvuru ve itirazlarda 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümleri uygulanır.
(4) Bu Kanun kapsamındaki idari tedbir ve işlemlere karşı yargı yolu açıktır.
(1) Bu Kanun uyarınca verilen idari para cezaları, ilgiliye usulüne uygun şekilde tebliğ edilir.
(2) Kesinleşen idari para cezalarının tahsilinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.
(3) Tebligat işlemleri 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılır.
Geçici Hükümler, Yürürlük ve Yürütme
(1) Türk Diyetisyenler Birliği ve odalar teşekkül edinceye kadar; meslek sicili kaydı ve çalışma yetki belgesi işlemleri, Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde Bakanlığın taşra teşkilatı tarafından yürütülür.
(2) Bu dönemde düzenlenen çalışma yetki belgesi, Birlik ve odaların faaliyete geçmesiyle birlikte yapılacak oda kaydı ve sicil kaydının tamamlanmasına kadar geçerlidir.
(3) Bu dönemde meslek siciline ilişkin kayıtlar; kimlik, diploma/denklik, çalışma statüsü, disiplin/men ve idari işlem bilgilerini kapsayacak şekilde tutulur; veri güvenliği ve erişim yetkileri ilgili mevzuata uygun olarak belirlenir.
(4) Birlik ve odaların faaliyete geçmesi üzerine, Bakanlık nezdinde tutulan sicil kayıtları ile devam eden başvuru ve inceleme dosyaları, Bakanlıkça belirlenecek veri devri ve doğrulama takvimi içinde Birliğe/ilgili odaya devredilir.
(5) Devir sonrası, ilgililerin sicil kayıtlarına ilişkin düzeltme ve itirazları, Birlik ve oda tarafından alınır; usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mesleği fiilen icra eden diyetisyenler, yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde oda kaydı ve çalışma yetki belgesi işlemlerini tamamlar.
(1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette olan serbest meslek icrası kapsamındaki birimler, ilgili ikincil düzenlemelerde öngörülen süre ve usullerle izin/uyum işlemlerini tamamlar.
(2) Sağlık meslek hizmet birimlerine ilişkin yürürlükteki düzenlemeler kapsamında, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce muhtelif adlarla faaliyette bulunan iş yerleri bakımından, ilgili mevzuatta öngörülen son uyum tarihleri saklıdır.
Bu Kanun kapsamındaki yönetmelikler, yürürlük tarihinden itibaren altı ay içinde çıkarılır.
(1) Türk Diyetisyenler Birliği ve odalar faaliyete geçinceye kadar; etik ilkelere, meslek sınırlarına, mahremiyet ve veri güvenliğine aykırılık iddiaları bakımından il sağlık müdürlükleri bünyesinde meslekî inceleme komisyonu oluşturulur.
(2) Komisyon; il sağlık müdürlüğünce görevlendirilecek bir başkan, en az iki diyetisyen üye ve bir hukuk müşavirinden oluşur.
(3) İnceleme; isnadın yazılı bildirilmesi, savunma alınması ve gerekçeli karar verilmesi suretiyle yürütülür.
(4) Komisyon kararları, Birlik ve odalar faaliyete geçtiğinde sicil ile ilişkilendirilmek üzere ilgili birimlere devredilir; usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Kanun Numarası: …………
Kabul Tarihi: … / … / ……
Yayımlandığı Resmî Gazete: … / … / ……
Sayı: ……
Kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları, Anayasanın 135 inci maddesi uyarınca kanunla kurulan kamu tüzelkişilikleridir. Diyetisyenlik mesleğinin ülke genelinde kayıtlılık, meslekî standart, etik ve disiplin temelinde güçlendirilmesi; mesleğin kurumsal temsilinin sağlanması, meslek sicilinin bütünlüğünün kurulması, meslekî hizmet kalitesinin geliştirilmesi ve kamu yararının temini amacıyla Türk Diyetisyenler Birliği ile diyetisyen odalarının kuruluş, görev, yetki, gelir, disiplin, seçim ve denetim çerçevesi bu Kanunla düzenlenmektedir.
Anayasanın 135 inci maddesi kapsamında, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları; meslek mensuplarının meslekî faaliyetlerinin kamu yararı doğrultusunda düzenlenmesi, meslek ahlâkının korunması, meslekî standartların geliştirilmesi ve disiplin işlemlerinin usul güvenceleri içinde yürütülmesi bakımından kurumsal bir çerçeve sağlar.
Türkiye’de diyetisyenlik mesleğinin icrası ve denetimi bakımından bütüncül bir oda-birlik yapılanmasının kurulması; meslekî sicil ve kayıtlılık, yetkilendirme, eğitim ve sürekli meslekî gelişim, etik ve disiplin süreçleri ile kamu ile koordinasyonun tek elden yürütülmesine imkân verecektir.
Bu Kanun Teklifi ile Türk Diyetisyenler Birliği ve diyetisyen odalarının kuruluşu; teşkilat yapısı, organlar, seçimler, mali hükümler, disiplin hükümleri, yönetmelik yetkisi ve geçiş sürecine ilişkin usul ve esaslar düzenlenerek, meslekî temsil ve kamu yararı amaçlarının kurumsal süreklilik içinde sağlanması hedeflenmiştir.
Genel Hükümler
(1) Türkiye sınırları içinde meslek icrasına yetkili olup diyetisyenlik mesleğini serbest olarak yapan veya kamu ya da özel kurum ve kuruluşlarda meslek diplomasına dayanarak fiilen görev yapan diyetisyenlerin katıldığı Türk Diyetisyenler Birliği; meslekî deontolojiyi ve dayanışmayı korumak ve geliştirmek, beslenme ve diyetetik uygulamalarında bilimsel ilkelere uygunluğu sağlamak, meslek mensuplarının hak ve yararlarını kamu yararı ile dengelemek amacıyla kurulmuş kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşudur.
(2) Birlik ve odalar, Anayasanın 135 inci maddesi çerçevesinde faaliyet gösterir.
Bu Kanunda geçen;
a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
b) Birlik: Türk Diyetisyenler Birliğini,
c) Oda: Diyetisyen odasını,
ç) Üye: Odaya kayıtlı diyetisyeni,
d) Merkez Konseyi: Birliğin yürütme organını,
e) Büyük Kongre: Birliğin en üst karar organını,
f) Oda Haysiyet Divanı: Odaların disiplin organını,
g) Yüksek Haysiyet Divanı: Birliğin üst disiplin organını,
ğ) Denetleme Kurulu: Oda ve Birliğin mali ve idari denetim organını,
h) Meslek sicili: Üyelik, çalışma statüsü, çalışma yetki belgesi durumu, disiplin/men kararları ile ilgili kayıtları içeren kayıt sistemini, ifade eder.
(1) Birlik; a) Diyetisyen odaları, b) Merkez Konseyi, c) Yüksek Haysiyet Divanı, ç) Birlik Denetleme Kurulu, d) Büyük Kongre, organlarından oluşur.
(2) Birlik ve odalar kamu tüzelkişiliğini haizdir.
(1) Birlik ve odalar, kuruluş amaçları dışında faaliyette bulunamaz.
(2) Birlik ve odalar; meslekî faaliyetler dışında siyasî faaliyette bulunamaz; organ seçimlerinde siyasî partiler aday gösteremez.
(3) Birlik ve odalar; amaçlarına uygun işlerde kullanılmak üzere taşınır ve taşınmaz edinebilir, eğitim, araştırma, sosyal ve meslekî amaçlı tesisler açabilir.
Birlik;
a) Meslekî deontoloji, etik ve dayanışmayı korur ve geliştirir,
b) Üyelerin hak ve menfaatlerini kamu yararı ile dengeler,
c) Meslekî standartlar ve kılavuzları hazırlar ve günceller,
ç) Sürekli meslek içi eğitimi ve belgelendirmeyi teşvik eder,
d) Meslek sicilinin ülke genelinde bütünlüğünü sağlar; sicil veri standardını ve doğrulama yöntemlerini belirler,
e) Çalışma yetki belgesinin biçimi, doğrulama yöntemi ve ulusal teyit sistemine ilişkin teknik standartları belirler,
f) Kamu kurumlarıyla iş birliği yapar; istenen konularda bilimsel rapor ve görüş bildirir,
g) Ulusal ve uluslararası meslekî temsil ve iş birliği süreçlerini yürütür.
Diyetisyenler ile diyetisyen istihdam eden bütün kamu ve özel kurum ve kuruluşların bildirim yükümlülüğü, Diyetisyenlik Meslek Kanununda yer alan bildirim hükmüne tabidir.
Odaların Kuruluşu ve Üyelik
(1) Sınırları içinde odaya kayıtlı en az yüz diyetisyen bulunan her ilde diyetisyen odası kurulur.
(2) Yeter sayısı bulunmayan illerin hangi odaya bağlanacağı veya birlikte oda kurulacağı; coğrafî ve ulaşım şartları dikkate alınarak Merkez Konseyinin önerisi üzerine Büyük Kongrece kararlaştırılır.
(3) Odalar, kuruluşlarını Merkez Konseyi aracılığıyla Bakanlığa bildirmekle tüzel kişilik kazanır; en geç üç ay içinde organ seçimlerini yapar.
(4) Oda kuruluş bildiriminin yapılmasından, oda organları seçilerek göreve başlayıncaya kadar, oda iş ve işlemlerini yürütmek ve seçim hazırlıklarını yapmak üzere Merkez Konseyince en az beş üyeden oluşan Kurucu Yönetim Kurulu görevlendirilir.
(5) Kurucu Yönetim Kurulu; üye kayıtlarının alınması, seçmen listesinin oluşturulması, seçim hazırlıklarının yürütülmesi ve oda organ seçimlerinin yapılması için gerekli idari işlemleri yerine getirir; seçimlerin kesinleşmesi ile görevi kendiliğinden sona erer.
(1) Oda sınırları içinde mesleğini fiilen icra eden diyetisyenler, fiilen icraya başladıkları tarihten itibaren bir ay içinde odaya üye olmak zorundadır.
(2) Kamu kurum ve kuruluşlarında asli ve sürekli görevlerde çalışanlar ile mesleğini fiilen icra etmeyen diyetisyenler odaya üye olabilir.
(3) Üyeliğin askıya alınması, nakil, yeniden kayıt, üyelikten çıkarma ve yeniden üyelik usulleri yönetmelikle düzenlenir; savunma hakkı saklıdır.
(1) Üyeler; seçme ve seçilme, bilgi edinme, sicil kaydına erişim ve meslekî faaliyetlerden yararlanma haklarına sahiptir.
(2) Üyeler; aidatları ödeme, meslekî etik ve deontoloji kurallarına uyma, sicil ve bildirim yükümlülüklerini yerine getirme ve Birlik/oda kararlarına uyma yükümlülüğü altındadır.
(1) Odalar; üyelik, çalışma statüsü, çalışma yetki belgesi durumu, disiplin kararları ve geçici men durumlarını içerecek şekilde meslek sicilini tutar ve günceller.
(2) Meslek sicili verilerinin Birlik düzeyinde bütünlüğü Merkez Konseyince sağlanır.
(3) Çalışma yetki belgesinin biçimi, doğrulama yöntemi ve ulusal teyit sistemi, Merkez Konseyince belirlenen teknik standartlara göre uygulanır.
Gelirler ve Mali Hükümler
(1) Odaların gelirleri; giriş ücreti ve aidatlar, eğitim ve sosyal faaliyet gelirleri, kesinleşen disiplin para cezaları, yayın gelirleri, belge ve işlem ücretleri, bağış ve yardımlar ile diğer gelirlerden oluşur.
(2) Kayıt ücreti ve aidat alt ve üst sınırları Büyük Kongrece belirlenir; her yıl yeniden değerleme oranında artırılır.
Birliğin gelirleri; odalardan aktarılan paylar, eğitim ve yayın gelirleri, belge ve işlem ücretleri, bağış ve yardımlar ile diğer gelirlerden oluşur.
Oda gelirleri tahsilatının yüzde onu, Birlik giderlerinde kullanılmak üzere Merkez Konseyine gönderilir.
(1) Oda ve Birlik bütçeleri yıllık olarak hazırlanır; ilgili genel kurullarca karara bağlanır.
(2) Harcamalarda şeffaflık, hesap verebilirlik ve amaçla sınırlılık esastır.
(3) Muhasebe, iç kontrol, temin, taşınır–taşınmaz işlemleri ve personel çalıştırmaya ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
Oda Organları, Büyük Kongre ve Seçimler
Oda organları; Genel Kurul, Yönetim Kurulu, Oda Haysiyet Divanı ve Denetleme Kuruludur.
(1) Oda Genel Kurulu, odada kayıtlı üyelerin tamamından oluşur.
(2) Seçimli olağan genel kurul iki yılda bir yapılır.
(1) Genel kurul çağrısı; toplantı tarihi, saati, yeri ve gündemi belirtilmek suretiyle en az on beş gün önce ilan edilir ve üyelere duyurulur.
(2) Genel kurul, ilk toplantıda üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır. İlk toplantıda çoğunluk sağlanamazsa, ikinci toplantı en erken yedi gün sonra yapılır. İkinci toplantıda toplantı yeter sayısı aranmaz; ancak katılanların sayısı üye tam sayısının dörtte birinden az olamaz.
(3) Kararlar, toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile alınır.
Oda üyelerinin en az beşte birinin yazılı istemi veya yönetim kurulunun kararı ile olağanüstü genel kurul toplantıya çağrılır.
(1) Üye sayısı beş yüze kadar olan odalarda beş asıl ve beş yedek; beş yüzden fazla olanlarda yedi asıl ve yedi yedek üye seçilir.
(2) Görev süresi iki yıldır.
(1) Oda yönetim kuruluna seçilebilmek için en az beş yıl fiilen meslekte çalışmış olmak şarttır.
(2) Meslek icrasından geçici men cezası kesinleşenler ile meslek onurunu zedeleyen suçlardan mahkûm olanlar, hükmün kesinleşmesinden itibaren iki yıl süreyle seçilemez.
Denetleme Kurulu üç asıl ve üç yedek üyeden oluşur; görev süresi iki yıldır.
(1) Oda Haysiyet Divanı beş asıl ve beş yedek üyeden oluşur; görev süresi iki yıldır.
(2) En az on yıl fiilen meslekte çalışma şarttır; yeterli üye yoksa en az beş yıl şartıyla seçim yapılabilir.
(1) Her oda, en az beş delege ile Büyük Kongrede temsil edilir.
(2) Ayrıca, oda üye sayısına göre; her 200 üye için bir ilave delege seçilir.
(3) Delege hesabında yüz ve üzeri küsuratlar bir üst dilime tamamlanır.
(4) Delegelerin seçim usulü yönetmelikle düzenlenir.
(1) Birlik ve oda organ seçimleri, ilgili mevzuat çerçevesinde ilçe seçim kurulu başkanı hâkimin gözetim ve denetimi altında, gizli oy ve açık sayım–döküm esasına göre yapılır.
(2) Seçmen listeleri hazırlanır; listeler seçim takvimine göre askıya çıkarılır. Askı süresinde yapılacak itirazlar ilçe seçim kurulu başkanı hâkim tarafından karara bağlanır ve listeler kesinleşir.
(3) Adaylık başvuruları ve liste bildirimleri, ilçe seçim kurulu tarafından belirlenen usul ve sürelerde alınır; adaylık şartları bu Kanun hükümlerine tabidir.
(4) Seçim sonuçları tutanakla tespit edilir; itirazlar seçim takviminde belirlenen sürelerde yapılır ve kesinleşen sonuçlar ilan edilir.
(5) Seçim giderleri oda/birlik bütçesinden karşılanır.
(1) Merkez Konseyi, Yüksek Haysiyet Divanı, Birlik Denetleme Kurulu ile oda organları üye tam sayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar alır.
(2) Eşitlik hâlinde başkanın bulunduğu taraf çoğunluğu sağlamış sayılır.
(3) Birliği Merkez Konseyi Başkanı temsil eder. Birliği bağlayıcı işlemler ve mali tasarruflarda başkan ile genel sekreterin veya başkan ile saymanın müşterek imzası aranır.
(4) Üyelikten çekilme, ölüm veya üyeliğin sona ermesi hâlinde yedekler seçim sonuç sırasına göre göreve çağrılır.
Disiplin Hükümleri ve Usul Güvenceleri
(1) Disiplin cezaları; uyarı, kınama, disiplin para cezası, meslek icrasından geçici men ve üyelikten çıkarma cezalarıdır.
(2) Disiplin para cezasının alt–üst sınırları Büyük Kongrece belirlenen çerçevede yönetmelikle düzenlenir; her yıl yeniden değerleme oranında artırılır.
(3) Disiplin para cezası, idari para cezası niteliğinde olmayıp meslek kuruluşu disiplin yaptırımıdır.
Yetki sınırlarını aşma, mahremiyet ve veri güvenliği ihlali, yanıltıcı tanıtım, kayıt yükümlülüğüne aykırılık, çıkar çatışması ve etik ihlaller disiplin soruşturmasına konu olur.
(1) Disiplin soruşturmasında savunma hakkı esastır; isnat yazılı bildirilir, deliller toplanır, makul süre verilir, kararlar gerekçeli olur.
(2) Disiplin soruşturmasının açılması, yürütülmesi, raporlama, toplantı ve karar nisabı ile diğer usul hükümleri yönetmelikle düzenlenir.
(1) Disiplin soruşturması; fiilin öğrenilmesinden itibaren bir yıl, her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde açılmadığı takdirde disiplin kovuşturması yapılamaz.
(2) Tebligatlar ilgili mevzuata uygun şekilde yapılır; usulsüz tebligat savunma hakkını zedeleyecek şekilde sonuç doğuramaz.
(1) Geçici men cezası bir aydan bir yıla kadar uygulanabilir.
(2) Kesinleşen disiplin kararları meslek siciline işlenir ve ilgili oda ile Bakanlığa bildirilir.
(1) Oda Haysiyet Divanı kararlarına karşı on beş gün içinde Yüksek Haysiyet Divanına itiraz edilebilir.
(2) Geçici men kararları, Yüksek Haysiyet Divanının onayı ile kesinleşir; yargı yolu saklıdır.
Oda ve Birlik organlarının bu Kanun kapsamında tesis ettiği disiplin cezaları ile üyelik, sicil ve benzeri işlemlere karşı yargı yolu açıktır; başvuru ve sürelerde 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümleri uygulanır.
Birlik Merkez Teşkilatı
(1) Büyük Kongre, odaların seçtiği delegelerden oluşur.
(2) Olağan Büyük Kongre iki yılda bir toplanır.
(3) Büyük Kongre; Merkez Konseyini, Yüksek Haysiyet Divanını ve Birlik Denetleme Kurulunu seçer; bütçe ve kesin hesabı karara bağlar; aidat/ücret çerçevesini belirler.
(1) Merkez Konseyi Birliği temsil eder ve Birlik işlerini yürütür.
(2) Ankara’da kurulur; on bir asıl ve on bir yedek üyeden oluşur; görev süresi iki yıldır.
(3) Merkez Konseyine seçilebilmek için en az yedi yıl fiilen meslekte çalışma şarttır.
Yüksek Haysiyet Divanı dokuz asıl ve dokuz yedek üyeden oluşur; görev süresi iki yıldır.
Birlik Denetleme Kurulu üç asıl ve üç yedek üyeden oluşur; görev süresi iki yıldır.
Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelikler, Birlik görüşü alınarak Bakanlıkça çıkarılır.
Bakanlık Denetimi, Uluslararası Temsil, Geçiş ve Son Hükümler
(1) Bakanlık; Birlik ve odalar üzerinde idari ve mali yönden denetim ve gözetim hakkına sahiptir.
(2) Amaç dışı faaliyetin tespiti hâlinde ilgili mahkemece organların görevine son verilmesi ve yenilerinin seçimi usulü uygulanır.
Birlik ve odaları temsilen uluslararası toplantılara katılım ve temsil usulü yönetmelikle düzenlenir.
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mesleği fiilen icra edenler altı ay içinde oda kaydını tamamlar ve meslek siciline işlenir.
Yürürlükten itibaren üç ay içinde ilk Büyük Kongre toplanır; Merkez Konseyi, Yüksek Haysiyet Divanı ve Birlik Denetleme Kurulu seçilir; oda kuruluş/bağlanma kararları tamamlanır.
(1) Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren odaların kuruluş bildirimleri tamamlanıncaya ve ilk Büyük Kongre toplanıncaya kadar, oda kuruluş işlemlerini ve ilk seçim hazırlıklarını koordine etmek üzere Bakanlık koordinasyonunda kuruluş koordinasyon kurulu oluşturulur.
(2) Kurul; Bakanlıkça görevlendirilecek bir başkan ile farklı illerden seçilecek en az beş diyetisyen ve bir hukuk müşavirinden oluşur.
(3) Kurulun görevi; oda kuruluş bildirimlerinin takibi, üye kayıt ve sicil veri standardının belirlenmesi, seçmen listelerinin hazırlanmasına ilişkin teknik çerçevenin oluşturulması ve ilk Büyük Kongre çağrısına ilişkin hazırlıkların yürütülmesiyle sınırlıdır; Birlik organları yerine karar alamaz ve disiplin işlemi tesis edemez.
(4) İlk Büyük Kongrenin toplanmasıyla Kurulun görevi kendiliğinden sona erer.
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Not: Bu HTML tek dosyadır; sitenize yapıştırıldığında (header/menü çakışmalarını azaltmak için) tüm stil ve bileşenler .law-app içinde izole edilmiştir.